Helmintler, insan vücudundaki çeşitli dokuları enfekte edebilen ve uzun süre orada kalabilen, üremeye devam eden ve hayati aktivitelerinin ürünleriyle vücudu zehirleyen parazit solucanlar ve bunların larvalarıdır. Parazitlerin varlığı vücudun aşırı zehirlenmesine neden olur. Varlıkları, daha sonra tartışacağımız bir dizi işaretle belirlenebilir.
Sindirim sisteminin işleyişine göre parazit varlığının belirlenmesi
İnsan sindirim sistemi mutlaka vücudundaki parazitlerin varlığına tepki verir. Bu özellikle bağırsak bölümlerinde yeterince fazla sayıda helmint mevcut olduğunda belirgindir. Aşağıdaki belirtiler bunu gösterebilir:
- Bağırsak hareketleriyle ilgili günlük problemler, özellikle ishal ve ardından kabızlık. Bu tür belirtiler bağırsak tıkanıklığının gelişiminin başlangıcını gösterebilir;
- görünürde bir sebep olmadan düzenli mide bulantısı ve kusma atakları;
- çoğu durumda göbek bölgesinde lokalize olan karın bölgesinde ağrıyan ve bazen şiddetli ağrı;
- yemekten sonra yoğunlaşabilen sağ hipokondriyumda rahatsızlık hissi ve bazen ağrı;
- sık görülen gaz vakaları veya tam tersine şişkinliğe neden olan gazlardan kaçma zorluğu.
Semptomların yoğunluğu, insan vücudunda hangi helmintlerin mevcut olduğundan ve ne kadar zehir salgıladıklarından etkilenir. Helmintiyazisin belirtileri özellikle vücuttaki parazitlerin aktif üremesi döneminde belirgindir. Solucanların yaşamı boyunca salınan zehirler bağırsak dokusuna nüfuz eder ve bu onların peristaltizmi üzerinde pek olumlu bir etkiye sahip değildir. Ek olarak sürekli ishal, besinlerin emiliminin bozulmasına yol açar. Bu durumda dışkıda safra ve mukus görülebilir.
Ancak bağırsak istilasının asıl tehlikesi, bağırsaklarda parazit varlığının bağırsak tıkanıklığına neden olabilmesidir. Bu da karın bölgesinde şiddetli ağrılara ve ciddi komplikasyonlara neden olur.
Beynin ve sinir sisteminin işleyişine göre helmintlerin varlığı nasıl belirlenir?
İnsan beyni ve sinir sistemi de vücuttaki parazitlerin kirli işlerini yaptığını bildirebilir. Dahası, bu tür semptomlar tehlikeli olarak adlandırılabilir, çünkü bir kişi her zaman örneğin baş dönmesi veya kronik yorgunluk gibi fenomenleri helmintiyazis ile ilişkilendirmez ve onu diğer hastalıklara bağlar. Ve boşuna, çünkü yumurta kurdu testi yaptırmanın nedeni şunlar olabilir:
- birkaç gün süren yoğun migren benzeri baş ağrıları;
- bazen oldukça yüksek seviyelere ulaşan vücut ısısının artması;
- geceleri veya egzersiz sonrasında kötüleşen donuk veya yoğun kas ağrısı;
- faydalı mikro elementlerin eksikliğinden kaynaklanan sürekli yorgunluk hissi;
- uykusuzluk ve kabuslar da dahil olmak üzere düzenli uyku bozuklukları;
- konsantrasyonun azalmasından kaynaklanan beyin aktivitesi sorunları;
- görünürde bir neden olmaksızın sık sık sinirlilik atakları;
- iyi bir uykudan sonra bile ortaya çıkan sabah halsizliği.
İnsanlar genellikle bu tür semptomları sıradan vitamin eksikliğine veya bitkisel-vasküler distoniye bağlarlar. Bu nedenle bir veya daha fazla endişe verici belirtiniz varsa, helmint varlığı açısından muayene edilmek üzere bir doktora başvurmanız önerilir.
Alerjiler ve vücutta parazit varlığının diğer belirtileri
Yukarıda açıklanan endişe verici semptomlara ek olarak, vücudunda helmint bulunan bir kişide alerji gibi başka belirtiler de görülebilir. Bu, vücuttaki parazitlerin, vücudu kendi proteinlerini yabancı elementler olarak algılamaya ve onlarla savaşmaya zorlayan toksik maddeler üretmesiyle açıklanmaktadır. Bu, kandaki lökosit sayısında artışa yol açar ve bu da ciltte kızarıklık ve kaşıntıya neden olur. Bazen helmintiazisli bir hasta, alerjinin diğer belirtilerinden (burun akıntısı, öksürük, gözyaşı) rahatsız olabilir. Bazı hastalarda saç dökülmesi, tırnakların kırılması, ayaklarda çatlaklar gibi sorunlar yaşanmaktadır. Bu gibi durumlarda iyileşme ancak parazitlerin vücuttan tamamen uzaklaştırılmasından sonra mümkündür.
Vücuttaki helmintlerin varlığının tetiklediği vitamin ve besin eksikliği, bazı inflamatuar süreçlerin gelişmesine neden olabilir. Kural olarak burun boşluğunu etkilerler ve kendilerini sinüzit, rinit ve sinüzit şeklinde gösterirler. Bazı durumlarda stomatit gelişebilir.
Helmintler ayrıca genital bölgede komplikasyonlara neden olabilir. Helmint istilasının bir sonucu olarak ortaya çıkan bu sorun genellikle kadınlarda ve kız çocuklarında görülür. Parazitlerin aktivitesi vajinoz, vajinal disbiyoz ve ek bölgede inflamatuar bir sürecin gelişmesine yol açabilir. Çoğu durumda, genital organlara verilen hasara, özellikle mide bulantısı, kusma ve ishal atakları gibi gastrointestinal sistemdeki rahatsızlıklar eşlik eder. Gece diş gıcırdatmasının da helmintiazis belirtilerinden biri olabileceği kanısındayız.
Yukarıdakilere dayanarak, antihistaminikler aldıktan sonra alerjik reaksiyonlar geçmezse, bu durumda parazit solucanların zararlı etkilerinden kaynaklanan sahte bir hastalığın gelişimini düşünmeniz gerektiği anlaşılmalıdır.
Helmintiazis ile olası enfeksiyon yöntemleri
Helmint yumurtaları ile enfekte olabilirsiniz:
- hem yabani hem de evcil hayvanlarla yakın temas halinde;
- uygun ısıl işleme tabi tutulmamış belirli et türlerinin tüketilmesi durumunda;
- çiğ veya yeterince tuzlanmamış balık, havyar, kabuklu deniz ürünleri yemenin bir sonucu olarak;
- Zeminle temas sonrasında temel hijyen kurallarına uyulmaması durumunda;
- Yeterince temiz olmayan açık sularda yüzdükten sonra, özellikle evcil hayvanların bunlara erişmesine izin veriliyorsa;
- ev eşyaları aracılığıyla, özellikle de yeryüzünde bulunuyorlarsa;
- kirli eller aracılığıyla.
Helmintiyazisin önlenmesine yönelik temel önlem, yukarıda listelenen provoke edici faktörlerin dışlanmasıdır. Temel hijyen kurallarına uyun, sebze ve meyveleri yıkayın, balık ve eti uygun şekilde pişirin ve endişe verici belirtiler ortaya çıkarsa doktora başvurun. Kendinizi bu nahoş ve oldukça tehlikeli hastalıktan korumanın tek yolu budur.